Pesten op School, Pesten op Werk: Effectieve Aanpak en Preventie

Inspiratie voor

Het nieuwe HR?

Pesten op school en op het werk zijn ernstige problemen die zowel kinderen als volwassenen treffen. Agressie en pestgedrag kunnen grote gevolgen hebben voor de veiligheid en het welzijn van de betrokkenen. Het is belangrijk om de oorzaken, gevolgen en mogelijke preventieve maatregelen te begrijpen om een veiligere leer- en werkomgeving voor iedereen te waarborgen.

Bullying at school and work. A group of individuals intimidating and harassing others in a hostile environment

Op scholen kan pesten leiden tot emotionele en psychologische schade voor zowel slachtoffers als daders. Het kan ook invloed hebben op het leervermogen van de betrokken leerlingen. Pesten op het werk kan leiden tot lagere productiviteit, een slechte werksfeer en zelfs baanverlies. Preventie en interventie van pesten op zowel scholen als op het werk vereisen betrokkenheid en samenwerking van alle betrokken partijen, zoals leerkrachten, leidinggevenden, ouders en collega’s.

Belangrijkste Punten

  • Pesten op school en werk heeft diepgaande gevolgen op emotioneel en professioneel vlak
  • Inzicht in de psychologie achter pesten is cruciaal voor effectieve preventie en interventie
  • Juridische en beleidsmaatregelen zijn nodig om een veiliger leef-, leer- en werkomgeving te garanderen

Inhoud van dit artikel

De Psychologie Achter Pesten

Definitie en Vormen van Pestgedrag

Pesten kan op verschillende manieren plaatsvinden, zowel op school als op het werk. Het kan gaan om verbale, fysieke of sociale intimidatie. Enkele vormen van pesten zijn cyberpesten, fysiek geweld, seksuele intimidatie en uitsluiting. Ondanks dat plagen soms onschuldig lijkt, kan het evengoed negatieve gevolgen hebben. Als je te maken krijgt met pesten, is het belangrijk dit te herkennen en actie te ondernemen.

Emotionele Effecten van Pesten

Pesten kan ernstige emotionele gevolgen hebben. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

  • Depressie: Gepeste leerlingen kunnen zich verdrietig, eenzaam en onzeker voelen.
  • Angst: Pesten kan leiden tot stress, wat kan resulteren in angstklachten.
  • Eenzaamheid: Slachtoffers van pesten kunnen zich geïsoleerd voelen en moeite hebben met het aangaan van sociale contacten.

Het is van groot belang om deze gevoelens te herkennen en hulp te zoeken indien nodig. Een bezoek aan een psycholoog kan nuttig zijn om de gevolgen van pesten aan te pakken.

Sociale Vaardigheden en Empathie

Een belangrijk aspect van pesten is het gebrek aan empathie bij de pester. Empathie is het vermogen om je in te leven in de emoties van anderen. Het ontwikkelen van empathie en sociale vaardigheden kan bijdragen aan het voorkomen van pestgedrag. Educatieve programma’s kunnen meer inzicht geven in de gevolgen van pesten, zowel online als in real life. Deze interventies kunnen op grotere schaal worden uitgevoerd, bijvoorbeeld in de vorm van toneelstukken of workshops. Met de juiste ondersteuning en begeleiding kan pestgedrag worden verminderd of zelfs voorkomen.

Pesten in het Onderwijs

Pesten op School

Pesten in het onderwijs is een veelvoorkomend probleem dat zowel basisschoolleerlingen als middelbare scholieren treft. In het basisonderwijs wordt 11% van de leerlingen in groep 6 tot en met 8 soms tot vaak gepest, volgens cijfers van Stop Pesten Nu. In het voortgezet onderwijs ligt het percentage slachtoffers rond de 5,3% volgens het Nederlands Jeugdinstituut.

Pestgedrag kan invloed hebben op de schoolprestaties en het welzijn van leerlingen, en het is daarom belangrijk voor scholen en ouders om alert te zijn op signalen van pesten. Scholen zijn verplicht een veiligheidsplan op te stellen om pesten aan te pakken en een veilige leeromgeving te creëren. Hierbij is het van belang dat zowel leerkrachten als leerlingen betrokken zijn bij het ontwikkelen en uitvoeren van anti-pestbeleid.

Enkele maatregelen die scholen kunnen nemen zijn:

  • Het aanstellen van een vertrouwenspersoon
  • Het organiseren van themadagen over pesten
  • Het hanteren van duidelijke gedragsregels voor zowel leerlingen als docenten

Pesten op het Werk

Naast pesten op school komt ook pesten op het werk vaak voor.

Uit recent CNV-onderzoek onder 2700 werkenden blijkt dat meer dan een kwart van hen (27%) te maken heeft gehad met pestgedrag op het werk, zoals treiteren, roddelen of uitlachen. Dit komt neer op 2,6 miljoen werkenden die pestgedrag ervaren. Opvallend is dat 16% van de respondenten wordt getreiterd door hun leidinggevende.

Van degenen die gepest worden, geeft meer dan de helft aan dat er op de werkvloer niet wordt opgetreden tegen pesten of grensoverschrijdend gedrag, en een kwart meldt dat pesters wegkomen met hun gedrag. 43% van de respondenten geeft aan dat de spanningen toenemen door de hoge werkdruk.

Het is dus belangrijk om klachten serieus te nemen en tijdig actie te ondernemen.

Als je gepest wordt op je werk, zijn er verschillende stappen die je kunt nemen om het probleem aan te kaarten:

  1. Bespreek de situatie met je leidinggevende of een collega die je vertrouwt.
  2. Maak gebruik van de klachtenprocedure van je organisatie, indien aanwezig.
  3. Neem contact op met een vertrouwenspersoon binnen je bedrijf, indien deze aanwezig is.
  4. Overweeg het inschakelen van een externe klachtencommissie of de Inspectie SZW.

Door open te zijn over wat er speelt en samen te werken met anderen, werk je aan een oplossing voor dit lastige probleem. Voor zowel scholen als werkplekken geldt dat een gezamenlijke aanpak en goede communicatie cruciaal zijn om pesten effectief te bestrijden.

Preventie en Interventie

Effectieve Aanpak van Pesten

Het opstellen van een pestprotocol is een belangrijke stap in de preventie en aanpak van pesten op school. Hierin staat beschreven hoe de organisatie omgaat met pestgedrag, evenals de verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen.

Campagne 4 stippen tegen pesten

De 4 stippen tegen pesten campagne is een initiatief om pesten in het onderwijs te helpen voorkomen en bestrijden. Het omvat verschillende strategieën om pesten aan te pakken:

  1. Sensibiliseren: verhoog het bewustzijn rond pesten en de gevolgen ervan voor iedereen.
  2. Signaleren: leer signalen van pesten herkennen en rapporteren aan de juiste personen binnen de school of het bedrijf.
  3. Interveniëren: reageer adequaat op pestgedrag en zorg voor passende begeleiding en oplossingen voor zowel slachtoffers als daders.
  4. Evalueren en borgen: reflecteer op de resultaten en neem maatregelen om pesten op de lange termijn te bestrijden.

Juridisch en Beleidskader Wetgeving en Verantwoordelijkheden

In Nederland is er wetgeving die pesten op school en pesten op het werk aanpakt. Scholen zijn bijvoorbeeld verplicht om beleid te voeren gericht op het voorkomen, aanpakken en tegengaan van pesten door de Wet Veiligheid op school. Ook in het bedrijfsleven is er regelgeving om werknemers te beschermen tegen pesten en ander ongewenst gedrag.

Als werknemer of leerling heb je recht op een veilige omgeving. Om deze reden moet elke school en organisatie een aanspreekpunt hebben voor klachten over pesten. Dit aanspreekpunt is vaak een vertrouwenspersoon of leidinggevende. Als je gepest wordt, is het belangrijk om het probleem te melden bij dit aanspreekpunt.

Naast een aanspreekpunt is er vaak ook een klachtencommissie waar je terecht kunt als je niet tevreden bent over de afhandeling van je klacht. Deze commissie onderzoekt de klacht en geeft advies aan de school of het bedrijf over hoe ze de situatie kunnen aanpakken.

Monitoring en Evaluatie

Om te zorgen voor een veiligere omgeving is het belangrijk dat scholen en bedrijven regelmatig monitoren hoe het gaat op het gebied van (sociale) veiligheid. Dit kan bijvoorbeeld door middel van de veiligheidsmonitor. Scholen gebruiken dit instrument om gegevens te verzamelen over pesten in hun onderwijsinstellingen. Deze gegevens worden vaak jaarlijks verzameld en geëvalueerd door de school en de Inspectie.

In het bedrijfsleven wordt ook gekeken naar de veiligheid van werknemers, bijvoorbeeld met behulp van interne audits of externe onderzoeken. Organisaties kunnen deze informatie gebruiken om gerichte maatregelen te nemen om het pesten aan te pakken en een veilige werkomgeving te creëren.

In sommige gevallen kan pestgedrag zelfs leiden tot criminaliteit of betrokkenheid van de politie. Als het pesten ontaardt in bedreigingen, geweld of stalking, kunnen er strafrechtelijke gevolgen zijn. Het is belangrijk om in een dergelijke situatie zo snel mogelijk de politie en/of het aanspreekpunt op de hoogte te stellen.

Door het treffen van passende maatregelen en het nauwlettend monitoren van de veiligheid op scholen en in bedrijven, kunnen we met elkaar pesten op school en op het werk effectief bestrijden.

Veelgestelde vragen

Hoe creëer ik een veilige werkomgeving?

Om een veilige werkomgeving te creëren, is het belangrijk om een cultuur van respect en verdraagzaamheid te bevorderen. Zorg ervoor dat duidelijke regels tegen pesten op het werk aanwezig zijn en iedereen op de hoogte is van deze regels. Stimuleer open communicatie en moedig medewerkers aan om problemen te melden bij de juiste persoon, zoals een leidinggevende of vertrouwenspersoon. Daarnaast kun je trainingen en workshops aanbieden om bewustwording te vergroten en sociale vaardigheden te verbeteren.

Welke acties kan ik nemen als ik getuige ben van pesten op het werk?

Als je getuige bent van pesten op het werk, is het belangrijk om actie te ondernemen. Bied hulp en steun aan de gepeste collega door te luisteren naar hun verhaal en ze te adviseren over mogelijke stappen. Meld het pestgedrag bij de leidinggevende of vertrouwenspersoon, zodat er passende maatregelen genomen kunnen worden. Verzamel indien mogelijk bewijs van het pestgedrag, zoals e-mails of getuigenverklaringen.

Wat zijn mijn rechten als ik op werk gepest word?

Als je op het werk gepest wordt, heb je rechten om jezelf te beschermen. Elke werkgever heeft de plicht om een veilige werkomgeving te bieden en pesten te voorkomen of aan te pakken. Je kunt het pestgedrag melden bij je leidinggevende, vertrouwenspersoon of ondernemingsraad. Als het pestgedrag blijft aanhouden of de situatie verergert, heb je het recht om een formele klacht in te dienen bij de onafhankelijke klachtencommissie of zelfs juridische stappen te ondernemen.

Whitepaper: Storytelling in HR

Leer hoe je jouw (nieuwe) medewerker mee neemt in de cultuur en processen van de organisatie.
gratis

Whitepaper: Storytelling in HR

Leer hoe je jouw (nieuwe) medewerker mee neemt in de cultuur en processen van de organisatie.
gratis

Download hier gratis de Whitepaper

Ga de uitdaging aan

Neem contact op

Benieuwd geworden naar onze software en wil je het graag zelf beleven? Vraag dan een demo aan.

Meer informatie

Wil je graag meer informatie of plan je liever direct een afspraak in? Neem dan contact op met